Czym są moskole?
Moskole to placki kojarzone z kuchnią Podhala. Powstają przede wszystkim z ugotowanych ziemniaków, mąki i soli, a następnie są opiekane na patelni lub płycie. W odróżnieniu od popularnych placków ziemniaczanych nie robi się ich z surowych, startych ziemniaków. Mają zwartą, miękką w środku strukturę i lekko przypieczoną powierzchnię.
Podobnie jak w przypadku wielu potraw domowych, sposób przygotowania może się różnić między kuchniami. Jedni robią cienkie placki, inni wolą grubsze; zmieniają się też proporcje mąki i rodzaj dodatków. Warto więc potraktować poniższy przepis jako punkt wyjścia, a nie jedyną możliwą wersję. Najważniejsze jest ciasto, które daje się uformować, lecz po upieczeniu nadal smakuje ziemniakami.
Składniki i przygotowanie ziemniaków
Na około 8 niewielkich moskoli przygotuj 500 g ugotowanych, obranych ziemniaków, 150–200 g mąki pszennej oraz pół łyżeczki soli. Mąkę dodawaj stopniowo: jej potrzebna ilość zależy między innymi od wilgotności ziemniaków. Do podsypywania blatu przyda się jeszcze niewielka dodatkowa porcja. Jeśli chcesz posmarować gotowe placki masłem, przygotuj je osobno — nie trzeba dodawać tłuszczu do ciasta.
Ziemniaki ugotuj do miękkości, dobrze odcedź i utłucz albo przeciśnij przez praskę. Zostaw je do przestudzenia. Ciepła, wilgotna masa może wymagać więcej mąki, a jej nadmiar sprawi, że moskole będą cięższe. Dobrym rozwiązaniem jest wykorzystanie ziemniaków ugotowanych wcześniej, pod warunkiem że były przechowywane w lodówce. Przed wyrabianiem rozdrobnij je dokładnie, aby w cieście nie zostały duże grudki.
Jak uformować i upiec moskole
Do rozdrobnionych ziemniaków wsyp sól i większość odmierzonej mąki. Zagnieć krótko, tylko do połączenia składników. Jeśli masa mocno klei się do dłoni i nie utrzymuje kształtu, dosyp trochę mąki. Nie wyrabiaj jej długo jak ciasta drożdżowego. Powinna być plastyczna i na tyle zwarta, by dało się ją podzielić na porcje.
Na lekko oprószonym mąką blacie uformuj z porcji okrągłe placki o grubości mniej więcej jednego centymetra. Rozgrzej patelnię z grubszym dnem na średnim ogniu. Kładź moskole na suchej powierzchni i opiekaj z obu stron do pojawienia się rumianych plamek; zwykle zajmuje to po kilka minut na stronę, zależnie od grubości placków i mocy palnika. Jeśli z zewnątrz ciemnieją zbyt szybko, zmniejsz ogień, aby zdążyły ogrzać się również w środku.
Gotowe placki najlepiej podawać ciepłe. Gdy przygotowujesz większą porcję, odkładaj je pod czystą ściereczkę, żeby nie wystygły od razu. Pozostałe moskole można później krótko odgrzać na patelni — odzyskają wtedy przyjemnie przypieczoną powierzchnię.
Z czym podawać moskole?
Najprostsza wersja to ciepły moskol z masłem, które rozpuszcza się na jego powierzchni. Dobrze pasuje też masło czosnkowe: wystarczy wymieszać miękkie masło z odrobiną roztartego czosnku i szczyptą soli. Jeśli zależy ci na lżejszym dodatku, podaj placki z gęstym jogurtem lub kwaśną śmietaną oraz szczypiorkiem. Takie połączenia pozwalają zachować ziemniaczany smak w centrum uwagi.
Na bardziej sycący posiłek moskole można zestawić z podsmażoną cebulą, duszonymi grzybami albo bryndzą. Ten ostatni dodatek ma wyrazisty, słony smak, dlatego warto najpierw spróbować go osobno i oszczędnie doprawić resztę dania. Dobrym uzupełnieniem talerza będzie też prosta surówka lub kiszone warzywa, których kwasowość równoważy łagodność placków.
Jak dopasować przepis do własnej kuchni
Przy pierwszej próbie usmaż jeden mały placek, zanim uformujesz całą porcję. To najłatwiejszy sposób, by sprawdzić konsystencję ciasta i temperaturę patelni. Jeśli placek trudno obrócić, dodaj do masy odrobinę mąki. Jeśli jest zbyt zbity, przy kolejnej partii użyj jej mniej. Niewielkie korekty mają większe znaczenie niż ścisłe trzymanie się jednej proporcji.
Moskole pokazują, jak z kilku zwyczajnych składników można przygotować danie o regionalnym charakterze. Nie potrzebują skomplikowanych dodatków ani pośpiechu: wystarczy dobrze odcedzić ziemniaki, ostrożnie dosypywać mąkę i dać plackom czas na spokojne opieczenie. Dzięki temu równie dobrze sprawdzą się jako samodzielna przekąska, jak i część prostego obiadu.
